ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΕΝΟΗΤΑ 9 (ΡΑΨΩΔΙΑ ε,ΣΤΙΧ.311-420)

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

1.ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΚΑΙ ΤΙ ΕΞΥΠΗΡΕΤΕΙ;

2.ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΑΠΛΗ ΠΑΡΟΜΟΙΩΣΗ ΚΑΙ ΤΙ Η ΕΚΤΕΤΑΜΕΝΗ; ΔΩΣΤΕ ΑΠΟ ΕΝΑ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ.

3.ΠΟΙΕΣ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΦΑΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΟΠΟΙΕΣ ΚΛΙΜΑΚΩΝΕΤΑΙ Η ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΠΟΣΕΙΔΩΝΑ;

4.ΣΕ ΠΟΙΑ ΣΗΜΕΙΑ ΤΟΥ ΚΕΙΜΕΝΟΥ  ΕΧΟΥΜΕ ΑΝΘΡΩΠΟΜΟΡΦΙΣΜΟ ΤΟΥ ΠΟΣΕΙΔΩΝΑ;

5.ΝΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΕΤΕ ΤΟΝ ΟΔΥΣΣΕΑ.

ΕΝΟΤΗΤΑ 11 (ΡΑΨΩΔΙΑ ζ,ΣΤΙΧ.139-259)

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

1.ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ Η ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΤΟΥ ΟΔΥΣΣΕΑ ΠΡΟΣ ΤΗ ΝΑΥΣΙΚΑ; ΕΞΥΠΗΡΕΤΕΙ ΤΟ ΣΚΟΠΟ ΤΟΥ;

2.ΠΟΙΕΣ ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ ΤΩΝ  ΟΜΗΡΙΚΩΝ ΑΝΘΡΩΠΩΝ ΚΑΙ ΓΙΑ ΠΟΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΔΙΑΦΑΙΝΟΝΤΑΙ ΣΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ;

3.ΠΩΣ ΘΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΖΑΤΕ ΤΟΝ ΟΔΥΣΣΕΑ;

4.ΠΩΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΖΕΤΑΙ Η ΝΑΥΣΙΚΑ ΚΑΙ ΠΟΙΑ Η ΔΙΑΦΟΡΑ ΤΗΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΔΟΥΛΕΣ ΤΗΣ;

5.ΤΙ ΓΝΩΡΙΖΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΚΕΣΙΑ;

ΕΝΟΤΗΤΑ 14(ΡΑΨΩΔΙΑ ι,ΣΤΙΧ.240-512)

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

1.ΝΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΕΤΕ ΤΟΥΣ ΣΥΝΤΡΟΦΟΥΣ ΤΟΥ ΟΔΥΣΣΕΑ.ΠΟΙΑ Η ΔΙΑΦΟΡΑ ΤΟΥΣ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ;

2.ΠΩΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΖΕΤΑΙ Ο ΚΥΚΛΩΠΑΣ ΚΑΙ Η ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΤΗΝ ΟΠΟΙΑ ΖΕΙ;

3.ΣΕ ΠΟΙΑ ΣΗΜΕΙΑ ΕΧΟΥΜΕ ΕΠΙΚΗ ΕΙΡΩΝΕΙΑ;

4.ΣΕ ΠΟΙΑ ΣΗΜΕΙΑ Ο ΚΥΚΛΩΠΑΣ ΔΙΑΠΡΑΤΤΕΙ ΥΒΡΗ;

5.ΠΟΙΕΣ ΑΝΤΙΘΕΣΕΙΣ ΔΙΑΚΡΙΝΕΤΕ ΣΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ;

6.ΠΩΣ ΘΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΖΑΤΕ ΤΟΝ ΟΔΥΣΣΕΑ;

7.ΖΩΓΡΑΦΙΣΤΕ ΜΙΑ ΣΚΗΝΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΟΤΗΤΑ .

ΕΝΟΤΗΤΑ 15 (ΡΑΨΩΔΙΑ ι ΣΤΙΧ.513-630)

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

1.ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΥΒΡΙΣ;

2.ΣΕ ΠΟΙΑ ΣΗΜΕΙΑ Ο ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΔΙΑΠΡΑΤΤΕΙ ΥΒΡΗ;ΕΙΝΑΙ ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΜΕΝΗ Η ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΤΟΥ;

3.ΠΟΙΑ ΤΙΜΩΡΙΑ ΕΠΙΛΕΓΕΙ ΟΔΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΟΔΥΣΣΕΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΤΑΡΑ ΤΟΥ ΚΥΚΛΩΠΑ ΚΑΙ ΓΙΑΤΙ;

ΕΝΟΤΗΤΑ 21(ΡΑΨΩΔΙΑπ ΣΤΙΧ.1-172)

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

1.ΠΩΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΕΡΕΤΑΙ Ο ΤΗΛΕΜΑΧΟΣ ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΕΥΜΑΙΟ ΚΑΙ ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΞΕΝΟ;ΠΩΣ ΘΑ ΤΟΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΖΑΤΕ;

2.ΝΑ ΣΧΟΛΙΑΣΕΤΕ ΤΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΤΟΥ ΟΔΥΣΣΕΑ. ΤΙ ΔΗΛΩΝΕΙ;

3.ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΤΩΝ ΑΣΤΟΧΩΝ ΕΡΩΤΗΜΑΤΩΝ;ΣΕ ΠΟΙΟΥΣ ΣΤΙΧΟΥΣ ΥΠΑΡΧΕΙ ΚΑΙ ΤΙ ΕΞΥΠΗΡΕΤΕΙ;

ΕΝΟΤΗΤΑ 22 (ΡΑΨΩΔΙΑ π ΣΤΙΧ.185-336)

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

1.ΝΑ ΠΕΡΙΓΡΑΨΕΤΕ ΤΑ ΒΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΤΥΠΙΚΗΣ ΣΚΗΝΗΣ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗΣ ΟΔΥΣΣΕΑ-ΤΗΛΕΜΑΧΟΥ.

2.ΠΩΣ ΑΝΤΙΔΡΑ Ο ΤΗΛΕΜΑΧΟΣ ΟΤΑΝ ΤΟΥ ΑΠΟΚΑΛΥΠΤΕΤΑΙ ΟΠΑΤΕΡΑΣ ΤΟΥ ΚΑΙ ΓΙΑΤΙ;

3.ΤΙ ΠΡΟΒΛΕΠΕΙ ΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΤΗΣ ΜΝΗΣΤΗΡΟΦΟΝΙΑΣ;

4.ΝΑ ΑΝΑΛΥΣΕΤΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΜΟΙΩΣΗ ΤΩΝ ΣΤΙΧ.242-245.

ΕΝΟΤΗΤΑ 26 (ΡΑΨΩΔΙΑ χ ΣΤΙΧ.1-446)

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

1.ΠΟΙΕΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΑΠΕΥΘΥΝΕΙ Ο ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΣΤΟΥΣ ΜΝΗΣΤΗΡΕΣ;

2.ΠΩΣ ΘΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΖΑΤΕ ΤΟΝ ΕΥΡΥΜΑΧΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΡΟΤΑΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΟΔΥΣΣΕΑ;ΠΩΣ ΑΝΤΕΔΡΑΣΕ ΑΥΤΟΣ ΚΑΙ ΓΙΑΤΙ;

3.ΝΑ ΣΧΟΛΙΑΣΕΤΕ ΤΙΣ ΣΚΗΝΕΣΙΚΕΣΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗ ΤΟΥΣ Η ΟΧΙ ΑΠΟ ΤΟΝ

4.ΠΩΣ ΕΦΑΡΜΟΣΤΗΚΕ Η ΗΘΙΚΗ ΑΡΧΗ ΥΒΡΗ-ΝΕΜΕΣΗ-ΤΙΣΗ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΩΝ ΜΝΗΣΤΗΡΩΝ;

5.ΝΑ ΣΧΟΛΙΑΣΕΤΕ ΤΗΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΤΟΥ ΟΔΥΣΣΕΑ ΜΕΤΑ ΤΗ ΜΝΗΣΤΗΡΟΦΟΝΙΑ

ΕΝΟΤΗΤΑ 27(ΡΑΨΩΔΙΑ ψ ΣΤΙΧ.89-381)

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

1.ΝΑ ΠΕΡΙΓΡΑΨΕΤΕ ΤΑ ΒΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΤΥΠΙΚΗΣ ΣΚΗΝΗΣ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗΣ ΤΩΝ ΔΥΟ ΣΥΖΥΓΩΝ.

2.ΠΩΣ ΘΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΖΑΤΕ ΤΗΝ ΠΗΝΕΛΟΠΗ ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΡΟΠΟ ΠΟΥ ΔΟΚΙΜΑΖΕΙ ΤΟΝ ΟΔΥΣΣΕΑ;ΕΙΝΑΙ ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΜΕΝΗ ΗΣΤΑΣΗ ΤΗΣ;

3.ΓΡΑΨΤΕ ΕΝΑΝ ΔΙΚΟ ΣΑΣ ΔΙΑΛΟΓΟ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗΣ ΤΩΝ ΔΥΟ ΣΥΖΥΓΩΝ.

ΕΝΟΤΗΤΑ 28(ΡΑΨΩΔΙΑ ω ΣΤΙΧ.265-377)

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

1.ΝΑ ΠΕΡΙΓΡΑΨΕΤΕ ΤΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗΣ ΠΑΤΕΡΑ ΚΑΙ ΓΙΟΥ.

2.ΠΩΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΖΕΤΑΙ Ο ΛΑΕΡΤΗΣ  ΣΤΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΤΟΥ ΜΕ ΤΟΝ ΟΔΥΣΣΕΑ;

3.ΝΑ ΖΩΓΡΑΦΙΣΕΤΕ ΤΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΟΔΥΣΣΕΑ-ΛΑΕΡΤΗ.

Read More

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΟΔΥΣΣΕΙΑ

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ

1        Τι σημαίνει «έπος»; Τι είναι το  «ηρωικό έπος»;

…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

2        Να αντιστοιχίσετε το κάθε κύκλιο έπος με την αντίστοιχη διήγηση:

Αιθιοπίς	—	—	Όσα διαδραματίστηκαν κατά την άλωση της Τροίας
Ι        Ιλίου πέρσις	—	—	Περιπέτειες του Οδυσσέα μετά το νόστο
Τηλεγόνεια	—	—	Διαμάχη Οδυσσέα –Τελαμώνιου Αίαντα
Κύπρια	—	—	Νίκες του Αχιλλέα εναντίον του Μέμνονα
Μικρά Ιλιάς	—	—	Πολεμικά γεγονότα μέχρι την αρχή της Ιλιάδας

3        Πότε και πού δημιουργήθηκαν η Ιλιάδα και η Οδύσσεια;

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

4        Ποιοι λόγοι οδήγησαν στη δημιουργία του ομηρικού ζητήματος;

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

5        Σε τι διαφέρει το ηρωικό ιδεώδες της Οδύσσειας από αυτό της Ιλιάδας;

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

6        Να τοποθετήσετε σε σωστή χρονολογική σειρά και να περιγράψετε με λίγα λόγια τα τρία μέρη της Οδύσσειας, Μνηστηροφονία, Νόστος και Τηλεμάχεια.

1.                                                ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….

2.                                                ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….

3.                                                ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….

Read More

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ

Αφηγηματικές τεχνικές

1) Προειδοποίηση: Είναι η αναφορά σε γεγονότα ή καταστάσεις που θα

συμβούν αργότερα μέσα στο έπος.

2) Προοικονομία: Είναι η τακτοποίηση και η παρουσίαση της πλοκής του

έργου με τέτοιο τρόπο, ώστε τα γεγονότα που θα ακολουθήσουν να προε-

τοιμαστούν κατάλληλα και να έρθουν με φυσικό τρόπο.

3) Αναδρομή: Είναι η αφήγηση γεγονότων που συνέβησαν στο παρελθόν.

4)  Εγκιβωτισμός: Είναι η παρεμβολή μιας αναδρομικής αφήγησης μέσα

στην κανονική πορεία των γεγονότων, μια παρένθεση δηλαδή μέσα στην

κύρια αφήγηση. Με αυτό τον τρόπο το ποιητικό παρελθόν διακόπτει προ-

σωρινά το ποιητικό παρόν.

5) Συστολή-επιτάχυνση  χρόνου: Είναι η παρουσίαση μιας μακράς χρονι-

κής περιόδου μέσα σε σύντομο αφηγηματικό χρόνο (π.χ. οι 17 από τις 20

μέρες του ταξιδιού του Οδυσσέα από την Ωγυγία στη Σχερία περιγράφο-

νται μέσα σε ένα στίχο: ε, 307).

6)  Διαστολή-επιβράδυνση  χρόνου: Είναι η παρουσίαση μιας σύντομης

χρονικής περιόδου σε  εκτενή αφηγηματικό χρόνο (π.χ. η 40

ή μέρα της

Οδύσσειας εκτείνεται σε 4 ραψωδίες: υ, φ, χ, ψ).

7) In medias res: Στην τεχνική αυτή η αφήγηση δεν ξεκινάει από την αρχή

των γεγονότων, αλλά από τη μέση. Τα γεγονότα δηλαδή δεν παρουσιάζο-

νται με τη χρονική σειρά με την οποία έγιναν (χρονογραφικά-γραμμικά).

Αφηγηματικοί τρόποι

1) Διήγηση: Ο ποιητής διηγείται σε τρίτο πρόσωπο τα γεγονότα χωρίς να

συμμετέχει σε αυτά.

2) Μονόλογος: Ένα πρόσωπο παίρνει το λόγο και μιλάει μόνο του σε πρώ-

το πρόσωπο.

3) Διάλογος: Δύο ή περισσότερα πρόσωπα παίρνουν το λόγο και μιλούν σε

πρώτο πρόσωπο.

4) Περιγραφή: Ο αφηγητής σταματά προσωρινά την χρονική έκθεση των

γεγονότων για να μας δώσει την εικόνα ενός χώρου, ενός αντικειμένου ή

ενός προσώπου.

5) Σχόλιο: Ο αφηγητής εκφράζει την προσωπική του άποψη για τα πρό-

σωπα ή τα γεγονότα τα οποία αφηγείται.

6) Αποστροφή: Ο αφηγητής απευθύνεται σε κάποιον από τους πρωταγω-

νιστές του έπους, σαν να συμμετέχει και ο ίδιος στα γεγονότα.

Πολιτιστικά στοιχεία

Πνευματικός πολιτισμός: Περιλαμβάνει τις αξίες, τις αντιλήψεις, τις πε-

ποιθήσεις και τους κανόνες ηθικής που επικρατούν σε μια εποχή. Στον

τομέα αυτό εντάσσονται και οι θρησκευτικές ή θεολογικές αντιλήψεις

καθώς και οι λατρευτικές συνήθειες μιας εποχής (π.χ. θυσίες, τελετές).

Υλικός πολιτισμός: Είναι τα υλικά αντικείμενα, οι πρώτες ύλες, η χρήση

και η επεξεργασία τους σε μια ορισμένη εποχή (π.χ. χαλκός, σίδερο κλπ.).

Κοινωνική οργάνωση: Είναι ο τρόπος με τον οποίο έχει οργανωθεί σε  ο-

μάδες και λειτουργεί μια ορισμένη κοινωνία.  Στην  Οδύσσεια κυρίαρχη

κοινωνική ομάδα είναι οι βασιλιάδες (όπως ο Οδυσσέας ή ο Αλκίνοος),

αλλά έχουν σημαντική θέση στη ζωή της κοινωνίας και άνθρωποι που δεν

έχουν αριστοκρατική καταγωγή (σύμβουλοι, έμποροι, ναυτικοί, υπηρέτες,

βοσκοί). Π.χ. ο βοσκός Εύμαιος βοηθά καθοριστικά τον Οδυσσέα να εξο-

ντώσει τους μνηστήρες και να ανακτήσει την εξουσία στην Ιθάκη.

Πολιτική οργάνωση: Είναι η ιεράρχηση της εξουσίας και ο τρόπος διακυ-

βέρνησης σε μια ορισμένη εποχή. Στην Οδύσσεια οι βασιλιάδες έχουν την

ανώτερη  εξουσία, αλλά  ταυτόχρονα συμμετέχουν στη διακυβέρνηση και

διάφορες ομάδες  συμβούλων, σοφών ή διακεκριμένων ανθρώπων, που

μπορούν να επηρεάζουν ή ακόμα και να ελέγχουν τις αποφάσεις του βα-

σιλιά (π.χ. στο νησί των Φαιάκων στο παλάτι του Αλκίνοου).

Ομηρικές αντιλήψεις για τους θεούς

1)  Ανθρωπομορφισμός: Είναι η αντίληψη ότι οι θεοί έχουν ανθρώπινη

μορφή και ότι διακρίνονται, όπως οι άνθρωποι, από πάθη, συναισθήματα,

επιθυμίες και φυσικές ανάγκες.

2) Ενανθρώπιση: Είναι η εμφάνιση των θεών στους ανθρώπους όχι με την

θεϊκή τους μορφή, αλλά με τη μορφή ανθρώπου, χωρίς να γίνεται αντιλη-

πτή η θεϊκή τους ιδιότητα.

3) Επιφάνεια: Είναι η εμφάνιση ενός θεού στους ανθρώπους με την κανο-

νική, θεϊκή του μορφή.

4)  Άτη-Ύβρη-Νέμεση-Τίση:  Άτη είναι η τύφλωση του ανθρώπινου νου,

Ύβρη είναι η αλαζονική και ασεβής συμπεριφορά του ανθρώπου απένα-

ντι στους θεούς και στους θεϊκούς νόμους, Νέμεση είναι η οργή των θεών

για την ανθρώπινη Ύβρη,  Τίση είναι η τιμωρία του ανθρώπου για την

Ύβρη που διεπραξε.

Διάφορες άλλες έννοιες

1) Επική ειρωνεία: Συμβαίνει όταν ένα πρόσωπο του έπους αγνοεί ορισμέ-

να σημαντικά γεγονότα τα οποία γνωρίζουν τα άλλα πρόσωπα του έπους

ή οι ακροατές/αναγνώστες.

2)  Υστεροφημία: Είναι η αντίληψη ότι η φήμη συνοδεύει έναν άνθρωπο

και μετά το θάνατό του. Κατά την ηρωϊκή εποχή η αντίληψη αυτή κυριαρ-

χούσε.

3) Αναγνώριση: Συμβαίνει όταν δύο άτομα  συναντιούνται μετά από με-

γάλο χρονικό διάστημα και σταδιακά το ένα αναγνωρίζει την ταυτότητα

του άλλου (π.χ. Οδυσσέας και Πηνελόπη).

4) Ανθρωποκεντρισμός: Είναι η αντίληψη ότι ο άνθρωπος και οι ικανότη-

τές του πρέπει να έχουν κεντρική θέση στην ανθρώπινη ζωή. Χαρακτηρι-

στική ενσάρκωση αυτής της αρχαιοελληνικής αντίληψης είναι η ιστορία

του Οδυσσέα, μέσα από την οποία προβάλλονται οι ικανότητες και οι δυ-

νάμεις που έχει ο άνθρωπος ώστε να διαμορφώνει και να κατευθύνει ο

ίδιος τη ζωή και την τύχη του στον κόσμο.

Read More